Maastricht Sint Servaasbrug

Kent u de mooie Sint-Servaasbrug in Maastricht?
In Maastricht prijkt een brug over de maas die ons naar de vroege middeleeuwen voert. De brug ligt in de stad Maastricht over de Maas. De Sint-Servaasbrug komt uit de dertiende eeuw en is een stenen boogbrug. Het model van de boogbrug, is al bedacht in het oude Mesopotamie en ook nu nog toegepast. De boogvorm, maakt dat de kracht van de brug gelijkmatig wordt verdeeld. Dit geeft een zeer sterke constructie. Dit blijkt ook wel, als je bedenkt dat deze brug hier al ligt, vanaf de dertiende eeuw. De Sint-Servaasbrug is gebouwd tussen 1280 en 1298 in opdracht van het Sint-Servaaskapittel, een college van koorknapen van de toenmalige Sint-Servaaskapel, inmiddels de Sint-Servaasbasiliek. Dit omdat er elke keer vele pelgrims om trektocht waren naar de Sint-Servaas kapel.

De eerste Romeinse brug

Voordat deze brug gebouwd werd was er al een brug aanwezig die er nog lag van de Romeinen. Deze brug was daar een vervanging voor. De romeinse brug, had ongeveer 200 meter vanaf de Sint-Servaasbrug gerekend, naar het zuiden gelegen. De eerste bewoners van dit gebied, hadden hiervoor onder andere gekozen, omdat de Maas hier voor een groot deel van het jaar doorwaadbare plaatsen had. De Maas is echter wel een regenrivier waardoor de hoogte standen van de Maas behoorlijk kunnen wisselen. Met dit als reden werd dan ook de brug van de Romeinen gebouwd. De brug van de Romeinen heeft lang gestaan zo'n 1200 jaar, waarna de huidige brug de vervanging van de romeinse brug werd. Het feit dat deze brug er had gelegen werd bij toeval ontdekt tijdens baggerwerkzaamheden in 1963.

De huidige brug

Oorspronkelijk had de brug 9 rondbogen onder de brug. De stroming van de Maas was echter wat anders gaan lopen, waardoor een boog volledig droog was komen te staan. Er is toen besloten om deze dicht te metselen. Dit stuk werd toen opgenomen in de nieuwe kade muur. Vandaar dat de brug nu nog maar acht bogen telt.

Er werd geen of weinig onderhoud gedaan aan de brug Vlak voor de achttiende eeuw was de brug behoorlijk slecht geworden. Een restauratie was zeer wenselijk. De brug werd door de Sint-Servaaskapittel niet onderhouden. De reden hiervoor was, dat ze gehouden waren aan bepalingen die onder Keizer Rudolf I gemaakt in1274. Ook na zijn overlijden, bleven deze bepalingen gelden. de bepaling was, dat alles als nalatenschap aan de dood van de laatste keizer in ere moest worden hersteld. Deze bepaling zorgde ervoor, dat de verantwoording van de brug, niet meer geheel onder het Sint-Servaaskapittel viel.

Sint-Servaaskapittel

Het onderhoud hoefde dan ook nooit meer te bedragen, dan dat er aan tolgeld binnen kwam. Deze inkomsten waren jaren lang structureel te weinig, waardoor er jaren lang, alleen de hoognodige reparaties werden gedaan. Dus zolang er alle slechte stenen werden vervangen en de brug nog niet op instorten stond, kon er altijd tol geheven worden, en was het dus al snel goed. Alle andere dingen van de brug, zoals bijvoorbeeld het voegwerk, werd maar sporadisch naar gekeken.

De brug in handen van de stad Maastricht Vanaf 1647 kwam de brug in handen van de stad Maastricht. De verantwoording viel hierdoor dus ook in geheel andere handen. De brug werd in fases gerestaureerd. Het begin van de restauratie kwam in 1683, waarbij de laatste fases pas klaar waren in 1716. Dit was een zeer grondige restauratie, waarbij soms zelfs gedeelten van de pijlers werden afgebroken en weer hersteld. Er is zoveel mogelijk getracht gebruik te maken van de oude stenen. Het onderhoud ging na deze restauratie een stuk beter, door dat nu de stad Maastricht verantwoordelijk was geworden. Zij hadden geen boodschap aan bepalingen van Keizer Rudolf I, daar hij een heilige was van het Roomse rijk. De brug had echter wel steeds meer te kampen met hoogwater en zware ijsgang. Dit gaf regelmatig een behoorlijke schade aan de brug. Hierdoor was regelmatig opknappen wel nodig.

Toenemende verkeer bedreigde het bestaansrecht van de brug In het begin van de twintigste eeuw, nam het verkeer over de brug steeds meer toe. De brug werd dan ook zwaar op de proef gesteld en kon de eisen die het moderne verkeer aan een brug stelt, dan ook niet meer aan. Er lagen al plannen om de brug in zijn geheel te slopen in de jaren twintig. Er zou dan een geheel nieuwe komen. Er waren inmiddels al drie instortingen geweest van delen van de brug.

Instortingen Servaasbrug

In 1926, in 1928 en in 1931. Er kwamen erg veel protesten en er werd besloten om de brug te behouden. Uiteraard moest er een oplossing komen voor het moderne verkeer en zijn hoeveelheden. Hiervoor is een brug gekomen 300 meter naar het noorden, dit werd de wilheminabrug. Een brug gebouwd van een stalen constructie. De brug is best snel gebouwd. De bouw duurde van 1930 tot 1932. Dit ontlaste de Sint-Servaasbrug enorm, waardoor deze inmidels 600 jaar oude brug behouden kon worden. Dit is een prachtig feit, waardoor het middeleeuwse gevoel, dat je in Maastricht op meerder plekken kunt krijgen, nog eens extra aangewakkerd kan worden