Maastricht de helpoort

De stadsmuur en de Helpoort van Maastricht is een bijzondere stadsmuur. De Helpoort in de stadsmuur die Maastricht vroeger als vestingsstad beschermde, was vroeger gemaatkt als zijnde stadspoort. Deze stadspoort is al gebouwd in 1229. Dit maakt deze poort een bijzondere poort, want hieruit blijkt dat dit de oudste poort is , die er in Nederland nog is blijven staan. Van de poort is nog bekend, dat er vroeger tot de achttiende eeuw een naam voor was. De poort werd Alde poort op den Ancker genoemd. De poort is uiteraard een deel van de stadsmuur. Deze muur werd gebouwd na toestemming van Hendrik I, dit was de hertog van Brabant in 1229.

Stadskern en stadrsecht

Muren om je woonkern bouwen, mocht vroeger alleen bij een verkregen stadsrecht.

In die periode mocht er niet zomaar een muur om een bewoonde kern worden gebouwd, dit mocht alleen wanneer de kern een stadsrecht kreeg. Aan deze stadsrechten waren bijzondere privileges gelegen, waarvan 1 het bouwen van een stadsmuur was. Het recht zelf, begon echter dat een stad, een eigen recht kreeg op een eigen rechtspraak. Eigenlijk is het recht op het bouwen van een muur dus eigenlijk maar een bijzaak geweest. Des al niet te min, is dit wel het stukje van het verleden dat wij vandaag nog kunnen bewonderen.

De stadsmuur wordt steeds groter

De stadsmuur is eerst als een enkele muur gebouwd. In deze enkele muur kreeg de Helpoort al zijn plaats. De eerste ommuring voldeed niet erg lang, omdat deze snel te klein was geworden. Er werd een muur gebouwd ten westen van de eerste muur. Deze tweede ommuring, was klaar in de veertiende eeuw. In het begin werd de poort beschermt door een gracht, door de rivier de Jeker. Deze rivier kreeg in de loop van de tijd een andere loop, waardoor deze geen nut meer had als bescherming voor de vestingstad Maastricht voor de poort. Dit gaf een beschermingsprobleem dat opgelost diende te worden. Er werd daarom nog een nieuwe ommuring gebouwd, die het gebied ten zuiden omringde, de Nieuwstad, die geen stadspoorten had. De Helpoort verloor daardoor eigenlijk de functie van de doorvoer van verkeer. Men denkt dat om deze reden, deze poort ook zo lang is blijven staan. De poort kreeg in de loop der jaren wel andere functies. Het is een tijd gebruikt als kruithuis en later ook als Woonhuis. Ook is het nog gebruikt als lakenbereider, bereiders van de wollenkleden, waar deze streek bekend om stond. In de twintigste eeuw, gebruikte Jef Schipper de Helpoort als atelier, hij was kunstschilder.

Helpoort en zijn huidige gebruik

Inmiddels is het de basis voor 'Stichting Maastricht Vestingstad'. Deze stichting gebruikt de Helpoort voor bezoekers die in deze geschiedenis geintreseerd zijn. Er is dan ook op de eerste etage een expositie, die gaat over de geschiedenis van Maastricht als vestingstad. De Helpoort is gebouwd in kolenzandsteen, wat een hardsteen is. De oorspronkelijke stijl van de Helpoort is gotisch, hoewel er wat romaanse elementen in zitten. Uiteindelijk is het ongeveer tweehonderdjaar gebruikt als verdediginsdoel, waar de poort oorspronkelijk voor gebouwd was.